Ontspanning en vertrouwen in je lichaam kunnen soms lastig zijn om toe te laten. In dit hoofdstuk ga je ontdekken hoe je ze weer wat meer kunt ervaren.
Vooral als je long covid doormaakt, kan ontspanning ver te zoeken zijn. Je lichaam kan voortdurend aan staan, je hoofd kan overuren maken en rust lijkt soms ver weg. En dan proberen te ontspannen…
Het mooie is dat je ontspanning niet groot hoeft te maken. Je hoeft niet te wachten op één groot moment van rust of krampachtig een hele dag gaan chillen. Veel kleine momenten van ontspanning zijn vaak effectiever.
Hoe vaker je zenuwstelsel momenten van rust ervaart, hoe makkelijker het de weg terug kan vinden naar vertrouwen en herstel. Deze momenten van rust, zijn kleine ankers van veiligheid waar je steeds op terug kunt vallen.
Je zenuwstelsel is voortdurend bezig met veiligheid en verbinding. Elke dag ervaren veel mensen meer momenten van spanning dan van rust, zelfs de mensen waar je het niet van verwacht.
Wat voor de één veiligheid geeft, voelt voor een ander misschien heel anders.
Daarom is het helpend om nieuwsgierig te ontdekken: wat helpt mijn lichaam om zich veilig, ontspannen of verbonden te voelen zodat mijn zenuwstelsel regelmatig kan kalmeren bij spanning?
Soms zijn het juist de kleine dingen:
- een fijne trui waarin je je prettig voelt
- een kop warme thee
- een favoriete geur
- een foto of voorwerp dat iets voor je betekent
- in de natuur zijn
- een huisdier dichtbij je hebben
- knuffelen of een gesprek met iemand bij wie je jezelf kunt zijn
Kleine ankers van veiligheid. Je kunt ze gebruiken om je zenuwstelsel regelmatig en bewust te kalmeren.
Je ademhaling is één van de manieren waarop je lichaam en zenuwstelsel voortdurend met elkaar communiceren. Als je long covid hebt, kan je ademhalingspatroon veranderen. Dat is niet zo vreemd. Als je lichaam langere tijd onder druk staat, veel klachten ervaart of voortdurend alert is, ga je vaak ongemerkt hoger en sneller ademen. Je ademt meer vanuit je borst dan vanuit je buik.
Voor veel mensen voelt bewust en rustig door de neus ademen zachter en kalmer dan oppervlakkig ademen via de mond. Een fijne en gratis tool die je altijd bij je hebt. Merk vandaag eens nieuwsgierig op hoe je ademt. Wat gebeurt er als je je ademhaling even rustig observeert?
Oefening: aandacht voor je ademhaling. Merk vandaag eens een aantal keren op: adem ik door mijn neus of door mijn mond en waar voel ik mijn ademhaling in mijn lichaam? Is mijn ademhaling rustig of gejaagd? Merk je dat je veel door je mond ademt, kijk dan eens hoe het voor je voelt om een minuutje rustig door je neus te ademen. Hoe reageert je lichaam? Gewoon even opmerken en bewust worden.
Een rustige neusademhaling kan een klein en veilig signaal zijn richting je lichaam om even te ontspannen.
Ons lichaam houdt van duidelijke, zachte signalen van rust. Even naar buiten gaan in het morgenlicht kan je zenuwstelsel helpen om meer balans te ervaren.
De herkenning van het morgenlicht activeert je hormonen op een wonderlijke manier.
Kleine momenten van regelmaat kunnen je lichaam ook helpen ontspannen. Een vast ritme, een gebruikelijke indeling. Dit is snel herkenbaar voor je brein en zenuwstelsel. Je helpt je lichaam op deze manier met herkenning en herinnering dat het niet voortdurend alert hoeft te blijven.
Ook hierbij kan het weer erg helpend zijn om je zintuigen in te zetten. Benoem bewust mooie en fijne dingen die je ziet, ruikt, hoort, proeft of voelt.
Snoozen kan je systeem soms juist verwarren.
Je lichaam krijgt bij het wakker worden signalen dat het mag opstarten, maar moet bij snoozen meteen weer terugschakelen naar slaap. Dat kost veel energie, die je dan al kwijt bent als je dag net begint. Daarom kan het fijn zijn om als je wakker wordt ook wakker te blijven en op te staan, op een rustige manier die bij jouw lichaam past.
Kleine momenten van verwondering kunnen je zenuwstelsel ook helpen herinneren dat er naast spanning, ruimte is voor rust:
- een vogel die zingt
- de lucht die van kleur verandert
- zonlicht op je gezicht
- een bloem die bloeit
Vaak zijn het dus juist de kleine dingen die je lichaam helpen herinneren hoe rust en kalmte voelen. Je hoeft niets te forceren of groots te veranderen. Je mag nieuwsgierig ontdekken wat jou helpt en daar bewust wat vaker ruimte voor maken. Zo kan je zenuwstelsel dagelijks op meerdere momenten kalmeren. Daardoor kan je lichaam steeds vaker ontspannen en kan er weer ruimte ontstaan voor herstel en energie.
Deze weg mag langzaam weer steeds meer vertrouwd voor je lichaam gaan worden. Ervaar je spanning? Dan kan het helpen om bewust terug te keren naar jouw eigen ankers van veiligheid.
Voor mij is dat bijvoorbeeld een klein stoffen vlindertje dat ik vaak bij me draag. Alleen al het vlindertje voelen, helpt mijn zenuwstelsel herinneren dat het veilig is.
Oefening. Ontdek jouw ankers van veiligheid. Neem een rustig moment en sta eens stil van welke kleine dingen jij ontspannen wordt (of voor long covid werd). Deze dingen kunnen jouw lichaam en zenuwstelsel helpen om zich veilig, rustig of ontspannen te voelen… Schrijf er minimaal drie op en geef deze bewust vaker aandacht deze week. Zoek ook eens naar voorwerpen die jou rust geven, zodat je regelmatig veiligheid kunt ervaren.
Reflectievraag. Wat merk je in je lichaam wanneer je bewust contact maakt met één van deze ankers? Misschien wordt je ademhaling rustiger, ontspannen je schouders iets meer of voel je alleen een klein beetje ruimte. Alles is goed.
Veiligheid is belangrijk, omdat ons lichaam voortdurend signalen afgeeft. Soms heel duidelijk en soms subtiel. Ons lichaam vertelt zonder woorden wat het nodig heeft. In het volgende hoofdstuk gaan we ontdekken hoe jouw lichaam met je communiceert en welke signalen het je misschien al langere tijd probeert te geven.
